Bản Quyền Phòng Khám Đa Khoa Hưng Thịnh
380 Xã Đàn - Đống Đa - Hà Nội
Tư thế cho con bú đúng cách không chỉ giúp cho bé có thể bú mẹ dễ dàng, hạn chế được tình trạng sặc và nôn trớ sau khi bú mà còn để sữa có thể về nhiều hơn. Vậy cho con bú đúng cách như thế nào là hợp lý, tư thế cho con bú đúng cách để sữa về nhiều là gì? Trong bài viết dưới đây, sẽ hướng dẫn mẹ cho con bú đúng cách để giúp các chị em phụ nữ có thể tham khảo.
Trong khoảng 3 ngày đầu sau sinh, cơ thể người mẹ sẽ tiết ra sữa non – nguồn dinh dưỡng đặc biệt giàu năng lượng và chứa hàm lượng kháng thể cao. Sữa non đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hệ miễn dịch, giúp trẻ sơ sinh chống lại nguy cơ nhiễm trùng ngay từ những ngày đầu đời. Chính vì vậy, việc cho bé bú đúng cách ngay sau khi chào đời có ý nghĩa rất lớn, giúp trẻ hấp thu trọn vẹn những giọt sữa non quý giá này.
Từ ngày thứ ba trở đi, lượng sữa của mẹ bắt đầu tiết ra nhiều hơn, bầu ngực có cảm giác căng và nặng. Ở giai đoạn này, mẹ nên cho bé bú thường xuyên theo nhu cầu, không cần giới hạn số cữ bú. Việc cho trẻ bú nhiều sẽ kích thích cơ thể mẹ tiếp tục sản xuất sữa, từ đó duy trì nguồn sữa ổn định cho bé trong suốt 6 tháng đầu đời – giai đoạn được khuyến nghị nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ.
Tuy nhiên, khi sữa về nhiều, bầu ngực căng tức nếu cho bé bú không đúng tư thế hoặc kiểm soát dòng sữa kém có thể khiến trẻ bị sặc, gây nguy hiểm. Do đó, bên cạnh bản năng làm mẹ, phụ nữ sau sinh cũng cần chủ động tìm hiểu và thực hành các phương pháp cho con bú khoa học để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước giúp mẹ cho bé bú đúng cách.
Trước hết là cách đỡ và đặt tư thế cho trẻ bú. Mẹ cần giữ cơ thể bé quay hoàn toàn về phía ngực mình, đầu và thân trẻ nằm trên một đường thẳng. Cằm của bé nên chạm nhẹ vào bầu ngực, đầu hơi ngả về sau để dễ nuốt sữa. Đồng thời, cần đảm bảo bầu ngực không che mũi trẻ để bé có thể thở thoải mái trong suốt quá trình bú.
Tiếp theo là kích thích trẻ mở miệng. Trẻ sơ sinh chưa thể chủ động mở miệng rộng nên mẹ cần hỗ trợ bằng cách dùng núm vú chạm nhẹ vào môi trên hoặc mũi bé. Khi bé phản xạ mở miệng to, mẹ nhanh chóng đưa núm vú vào để trẻ bắt đầu bú. Bước này giúp bé ngậm vú đúng ngay từ đầu, hạn chế đau đầu ti cho mẹ.
Khi trẻ đã mở miệng, mẹ cần hướng dẫn bé ngậm núm vú đúng cách. Bé nên ngậm sâu cả núm vú và một phần quầng vú, trong đó phần quầng vú phía trên môi bé nhiều hơn phía dưới. Cằm bé áp sát vào ngực mẹ, môi dưới hơi cong ra ngoài. Tư thế này giúp trẻ bú hiệu quả và tránh tình trạng nứt, đau đầu ti.
Trong quá trình cho bú, mẹ có thể nâng và kiểm soát bầu ngực bằng cách đặt ngón cái phía trên và các ngón còn lại phía dưới bầu ngực. Việc này giúp điều chỉnh dòng sữa tiết ra, hạn chế tia sữa quá mạnh gây sặc cho trẻ, đặc biệt trong giai đoạn sữa về nhiều.
Khi kết thúc cữ bú, đa phần trẻ sẽ tự nhả vú khi đã no hoặc ngủ thiếp đi. Nếu mẹ cần cho bé ngừng bú sớm, có thể nhẹ nhàng đưa ngón tay út vào khóe miệng để ngắt lực mút, tránh kéo núm vú ra đột ngột gây đau. Trường hợp trẻ còn đói, bé sẽ tiếp tục tìm và bú lại, còn nếu đã no thì sẽ tự nhiên dừng bú.
Khi cho con bú đúng cách, mẹ có thể dễ dàng nhận biết hiệu quả qua các dấu hiệu như: bé bú chậm nhưng sâu, có nhịp nghỉ giữa các lần mút, sau đó tiếp tục bú đều. Thời gian mỗi cữ bú thường kéo dài từ 10 đến 20 phút, sau đó trẻ ngủ ngon từ 2 đến 4 giờ. Đây là những biểu hiện cho thấy bé đã bú đủ sữa, giúp tăng cân đều, phát triển khỏe mạnh trong những tháng đầu đời.
Trên thực tế, có nhiều tư thế khác nhau để cho trẻ bú đúng cách. Dưới đây là một số tư thế mẹ có thể tham khảo và lựa chọn tùy thuộc vào sự thoải mái và thuận tiện của bản thân:
Tư thế ngả lưng, còn được gọi là tư thế nuôi dưỡng sinh học, là một trong những tư thế cho con bú mà các mẹ có thể thử. Thay vì nằm ngửa, mẹ có thể ngả lưng khi cho bé bú. Điều này sẽ giúp mẹ cảm thấy thoải mái hơn và mẹ có thể sử dụng đệm hoặc gối để tựa lưng và dễ dàng nhìn bé khi bé đang bú.
Để cho bé bú trong tư thế ngả lưng, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Tư thế ngả lưng không chỉ giúp bé bú dễ dàng mà còn tạo sự gần gũi và liên kết giữa mẹ và con. Tuy nhiên, mẹ nên chắc chắn rằng tư thế này là thoải mái và an toàn cho cả mẹ và bé.
Tư thế ôm nôi là một tư thế cho con bú phổ biến và truyền thống nhất, thường được nghĩ đến đầu tiên khi nhắc đến việc cho con bú. Tuy là một tư thế thông dụng, nhưng không phải bé sơ sinh nào cũng thích và phù hợp với tư thế này vì bé không nhận được nhiều hỗ trợ như các tư thế khác.
Để cho bé bú trong tư thế ôm nôi, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Ngoài ra, khi cho con bú trong tư thế ôm nôi, mẹ cũng có thể đặt một cái gối hoặc đệm phía sau lưng và đặt một chiếc gối dưới đùi bé để hỗ trợ bé, giảm căng thẳng cho cánh tay, lưng và vai của mẹ. Tuy nhiên, mẹ cần đảm bảo rằng gối không quá cao và quá cứng để bé không cảm thấy không thoải mái, và vú không bị đau hoặc căng do không thể duy trì độ cao tự nhiên.
Mẹ nên chú ý đến sự thoải mái và sự phù hợp của tư thế cho cả mẹ và bé. Nếu cần, mẹ có thể tìm sự hỗ trợ và tư vấn từ các chuyên gia hoặc nhân viên y tế để lựa chọn tư thế phù hợp nhất cho việc cho con bú.
Tư thế ôm nôi chéo tương đối giống với tư thế ôm nôi, tuy nhiên có một số thay đổi nhất định. Trong tư thế này, vai trò của cánh tay mẹ là đỡ cơ thể bé theo cẳng tay ở phía đối diện. Điều này có nghĩa là mẹ sẽ sử dụng tay để hỗ trợ vai và vùng cổ của bé, giúp đầu bé có thể di chuyển một cách tự nhiên và nghiêng đầu trước khi ngậm núm vú.
Tư thế ôm nôi chéo được coi là một tư thế cho con bú tuyệt vời, mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Bé có thể được mẹ hỗ trợ hoàn toàn dễ dàng trên cánh tay của mẹ và mẹ có thể sử dụng tay để tạo dáng vú của mình, kiểm soát vị trí của bé.
Để cho bé bú trong tư thế ôm nôi chéo, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Lưu ý rằng, trong tư thế này, mẹ nên tránh ôm quanh đầu của bé vì điều này có thể vô tình đẩy cằm của bé vào ngực mẹ, làm cho bé ngậm núm vú không đủ sâu, và núm vú có thể chạm vào đáy lưỡi của bé, gây khó khăn cho bé khi bú và có thể làm đau vú mẹ.
Một số liệu thống kê cho thấy, tư thế ôm bóng bầu dục là tư thế cho trẻ bú được nhiều bà mẹ sinh mổ, sinh đôi, sinh non hoặc ngực có kích thước lớn ưa chuộng.
Với tư thế này, mẹ có thể quan sát bé rõ hơn, kiểm soát và hỗ trợ bé tốt hơn khi bé bú. Đồng thời, bé cảm thấy an toàn hơn khi được ôm sát vào cơ thể mẹ. Điều này cũng giúp tránh mẹ chịu một lực nặng lên cơ thể và tránh va chạm vào các vết thương sau khi sinh.
Để cho bé bú trong tư thế ôm bóng bầu dục, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Thường thì mỗi lần bú của bé có thể kéo dài khoảng 30 phút, do đó, mẹ nên chọn một chỗ ngồi thích hợp có chỗ tựa thoải mái. Mẹ cần đảm bảo rằng đầu, lưng và mông của bé nằm trên một đường thẳng. Hơn nữa, mẹ cần chú ý đặt bé sao cho bé nằm nghiêng và không phải nằm ngửa, bụng bé chạm vào bụng mẹ, và mặt bé chạm vào ngực mẹ chứ không chỉ có đầu bé nghiêng về phía ngực mẹ. Đặt bé sai tư thế có thể làm cho bé cảm thấy không thoải mái khi bú và có thể gây tác động xấu đến cổ bé.
Đây là một tư thế cho con bú được nhiều mẹ lựa chọn vì nó mang đến cảm giác thư giãn và thoải mái cho cả mẹ và bé. Trong tư thế nằm nghiêng một bên, mẹ chỉ cần nằm nghiêng trên giường nhưng bé vẫn có thể được bú, thậm chí ti nhiều sữa hơn so với các tư thế khác.
Để cho bé bú trong tư thế nằm nghiêng một bên, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Khi cho con bú ở tư thế này, mẹ cần giữ tỉnh táo và chỉ được ngủ khi bé đã rút ra khỏi núm vú, vì khi mẹ ngủ quên, đầu núm vú có thể đè lên mũi của bé gây khó thở. Ngoài ra, nếu mẹ có đặt gối hay đệm phía sau lưng bé, mẹ cần lấy chúng ra khi bé đã bú xong. Mặc dù ở tư thế này, mẹ không cần phải di chuyển hay ngồi dậy, nhưng mẹ vẫn nên tập ngồi dậy và đi lại sớm để khí huyết dễ dàng lưu thông và rút ngắn thời gian hồi phục sau sinh.
Ở tư thế nằm thoải mái sau khi mổ, trẻ sơ sinh có thể bú dễ dàng mà không gây bất kỳ tác động hay áp lực nào lên vết thương của mẹ. Tư thế này còn được gọi là tư thế cho con bú theo cách tự nhiên. Ngoài việc áp dụng cho phụ nữ sau sinh mổ, tư thế này cũng là lựa chọn tuyệt vời cho những người mẹ có kích thước ngực nhỏ, trẻ sơ sinh có dạ dày yếu, nhạy cảm hoặc có khí thừa.
Để cho bé bú trong tư thế này, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Lưu ý rằng trong tư thế này, mẹ cần đảm bảo bé và mẹ đều cảm thấy thoải mái và không có áp lực quá lớn lên vùng mổ. Mẹ cũng cần chú ý đến việc bé có đủ không gian để thở và không bị kẹt hoặc chèn ép. Nếu có bất kỳ dấu hiệu không bình thường nào, mẹ nên tìm sự hỗ trợ y tế.
Cho trẻ bú theo tư thế gấu túi Koala không chỉ áp dụng cho trẻ sơ sinh mà còn có thể được sử dụng cho các bé lớn hơn. Tư thế này cho phép bé bú một cách thoải mái, giảm nguy cơ trào ngược dạ dày, nhiễm trùng tai và cũng có thể áp dụng cho các bé có tình trạng tưa lưỡi hoặc trương lực cơ thấp.
Để cho bé bú trong tư thế gấu túi Koala, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Lưu ý rằng mẹ cần đảm bảo cả mẹ và bé cảm thấy thoải mái trong tư thế này. Mẹ cũng nên quan sát bé để đảm bảo rằng bé bú đúng cách và không có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Nếu có bất kỳ vấn đề nào xảy ra, mẹ nên tìm sự hỗ trợ từ chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Một số người cho rằng cho con bú trong tư thế khom người có thể mang lại một số lợi ích như giảm nguy cơ mắc các bệnh về vú như viêm vú, không làm chảy xệ vú do bị bóp hay chạm vào, cũng như làm thông ống dẫn sữa khi mẹ bị tắc sữa. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng khoa học cụ thể để chứng minh điều này.
Nếu mẹ muốn thử cho con bú trong tư thế khom người, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Lưu ý rằng tư thế này có thể không phù hợp cho mọi người và mỗi người mẹ có thể có trải nghiệm và cảm nhận riêng. Nếu mẹ gặp bất kỳ vấn đề hoặc không chắc chắn về tư thế này, nên tham khảo ý kiến và hướng dẫn từ các chuyên gia chăm sóc sức khỏe hoặc nhân viên y tế.
Cho con bú trong tư thế treo sẽ mang lại nhiều lợi ích như bé có thể ở bên mẹ lâu hơn, bú thường xuyên và mẹ có thể di chuyển, thậm chí thực hiện một số công việc nhẹ trong khi cho bé bú. Tuy thế này thường được áp dụng khi bé đã có kinh nghiệm bú mẹ và có khả năng tự ngẩng đầu.
Để cho bé bú trong tư thế này, mẹ có thể thực hiện các bước sau:
Lưu ý rằng tư thế này phụ thuộc vào sự thoải mái của cả mẹ và bé. Nếu mẹ hay bé cảm thấy bất kỳ khó khăn nào hoặc không thoải mái, nên điều chỉnh tư thế hoặc tìm tư vấn từ chuyên gia về chăm sóc trẻ sơ sinh.
Đối với các bà mẹ có con sinh đôi, tư thế cho con bú sau đây được coi là lý tưởng vì mẹ có thể cho cả hai bé bú cùng một lúc. Tư thế này tương tự như tư thế ôm bóng bầu dục, nhưng thay vì cho bé bú ở một bên, mẹ sẽ cho hai bé bú ở hai bên. Do đó, mẹ có thể cần sử dụng một chiếc gối đôi để hỗ trợ cả hai bé nằm ở vị trí đúng khi bú, giảm áp lực lên bụng của mẹ, đặc biệt là sau khi mẹ sinh mổ. Khi cho con bú theo tư thế này, mẹ có thể chăm sóc cả hai bé cùng lúc hoặc tập trung chăm sóc một bé mà không ảnh hưởng đến việc bú của bé còn lại.
Ngoài tư thế trên, mẹ cũng có thể thử các tư thế khác cho con bú, chẳng hạn như tư thế hai nôi bắt chéo qua nhau, hoặc kết hợp một số tư thế khác nhau cho con bú, miễn là mẹ và bé đều cảm thấy thoải mái và dễ chịu. Quan trọng nhất là tìm ra tư thế phù hợp và an toàn cho cả mẹ và bé để tạo ra một trải nghiệm bú êm ái và thoải mái.
Ngoài ra, có những trẻ sơ sinh có thể bú mỗi lần kéo dài đến 1 giờ đồng hồ, nhưng sau khi lớn hơn có thể con sẽ chỉ bú để thỏa mãn khi đói. Thời gian bú kéo dài, nếu mẹ không cho con bú đúng cách thì sẽ xuất hiện một số vấn đề thường gặp sau:
Đau rát núm vú: Đây là một trong những khó khăn của các chị em phụ nữ thường gặp phải khi cho con bú chính là tình trạng đau nhức núm vú. Nguyên nhân chủ yếu là do tư thế cho con bú sai gây ra tình trạng đau nhức đầu ti. Vì vậy, khi cho con bú mà bị đau tức mẹ cần nên kiểm tra lại tư thế cho con bú đúng cách hay chưa.
Căng tràn sữa: Hiện tượng căng tràn sữa xảy ra do lượng sữa tiết ra nhiều bé bú không kịp, khiến mẹ cảm thấy căng và nặng. Sờ nắn bầu ngực, tuyến vú thấy căng cứng và có cảm giác đau nhói, nổi cục. Mặc dù là một hiện tượng bình thường của các mẹ khi cho con bú, nhưng nó khiến mẹ có cảm giác khó chịu, hơn nữa ngực quá căng cứng sẽ khiến núm vú bị cứng và bẹp làm bé khó ngậm núm vú hơn. Do vậy, để hạn chế tình trạng này xảy ra các mẹ nên cho bé bú nhiều và thường xuyên hơn. Nếu lượng sữa tiết ra quá nhiều bé bú không hết thì có thể nặn bỏ bớt, để tránh tình trạng tắc sữa.
Nứt núm vú: Đây là một hiện tượng phổ biến của các mẹ bầu, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thường là do trẻ bú lâu, kéo dài, tư thế cho con bú sai cách khiến đầu vú đau khi cho con bú. Mẹ có thể bị nứt núm vú và bị chảy máu ngay trong tuần đầu cho bé bú, đầu vú có vết nứt hoặc vết loét, núm vú đỏ và chảy máu khi con bú. Khi gặp vấn đề này mẹ cần kiểm tra xem tư thế cho con bú đúng cách chưa, và nên tạm ngừng cho con bú bên bị nứt trong khoảng 6 - 12 giờ.
Cách cho con bú đúng cách qua tìm hiểu thì các mẹ có thể thấy khó nhưng đó chỉ là những bỡ ngỡ ban đầu khi làm mẹ. Qua một thời gian, việc cho con bú đúng cách sẽ trở thành thói quen theo bản năng của mẹ và trở thành một trải nghiệm tuyệt vời mà bất kỳ người phụ nữ nào sau khi sinh đều trải qua. Hy vọng thông tin mà phòng khám Hưng Thịnh chia sẻ về qua bài viết hướng dẫn tư thế cho con bú đúng cách như thế nào, sẽ giúp các chị em phụ nữ có thêm những kiến thức hữu ích trong hành trang làm mẹ để chăm sóc con yêu của mình.
