Viêm xoang là một trong những bệnh lý đường hô hấp khá phổ biến hiện nay và có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Tình trạng này không chỉ gây cảm giác khó chịu như nghẹt mũi, đau nhức vùng mặt, chảy dịch mũi kéo dài mà còn ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và sức khỏe nếu không được điều trị đúng cách. Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp viêm xoang kéo dài hoặc tái phát liên tục có nguy cơ dẫn đến những biến chứng ảnh hưởng đến đường hô hấp và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Chính vì vậy, việc chủ động tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cũng như phương pháp phòng ngừa và điều trị viêm xoang là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này và những vấn đề liên quan cần lưu ý.
Nhiều số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ người mắc viêm xoang đang có xu hướng gia tăng rõ rệt theo thời gian. Hiện nay, bệnh chiếm khoảng 30% tổng số bệnh nhân đến thăm khám các vấn đề liên quan đến tai mũi họng tại các cơ sở y tế. Con số này phản ánh mức độ phổ biến cũng như ảnh hưởng không nhỏ của viêm xoang đối với sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn rất nhiều người chưa hiểu đúng viêm xoang là bệnh gì, biểu hiện ra sao và xuất phát từ những nguyên nhân nào, dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc điều trị không đúng cách.
Viêm xoang, hay còn được gọi đầy đủ là viêm mũi xoang, là tình trạng lớp niêm mạc lót bên trong các xoang cạnh mũi bị viêm nhiễm. Khi quá trình viêm xảy ra, niêm mạc xoang trở nên sưng nề và phù tấy, đồng thời tăng tiết dịch nhầy nhiều hơn bình thường. Lượng dịch này không được dẫn lưu hiệu quả sẽ ứ đọng trong các hốc xoang, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác phát triển. Chính sự tích tụ dịch kéo dài là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng bít tắc xoang, gây ra cảm giác nặng đầu, đau nhức và khó chịu cho người bệnh.
Hệ thống xoang trong cơ thể bao gồm bốn nhóm chính là xoang trán, xoang bướm, xoang sàng và xoang hàm trên. Mỗi xoang nằm ở vị trí khác nhau nhưng đều được lót bởi một lớp niêm mạc có các sợi lông chuyển nhỏ, giữ vai trò làm sạch và đẩy dịch nhầy ra ngoài. Khi chức năng của lông chuyển bị suy giảm, dịch nhầy không được đào thải kịp thời sẽ dẫn đến viêm nhiễm. Căn cứ vào thời gian mắc bệnh và mức độ tổn thương, viêm xoang thường được phân thành bốn dạng gồm viêm xoang cấp tính, viêm xoang bán cấp, viêm xoang mãn tính và viêm xoang tái phát, mỗi dạng có đặc điểm và mức độ ảnh hưởng khác nhau.
Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến viêm xoang mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý. Phổ biến nhất là sự xâm nhập và phát triển của vi khuẩn, virus, vi trùng hoặc nấm men trong các khoang mũi họng khi gặp điều kiện thuận lợi. Bên cạnh đó, viêm xoang dị ứng cũng thường gặp ở những người có cơ địa nhạy cảm với các yếu tố như thời tiết thay đổi, thực phẩm, phấn hoa, lông động vật, nấm mốc hoặc mùi nước hoa. Thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh như không vệ sinh mũi thường xuyên, hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc cũng gây tổn hại đến niêm mạc đường hô hấp. Ngoài ra, người có sức đề kháng kém, môi trường làm việc ô nhiễm, nhiều bụi bẩn, hóa chất độc hại sẽ có nguy cơ viêm xoang cao hơn. Những yếu tố như chấn thương vùng mũi, polyp mũi, lệch vách ngăn, đường dẫn lưu xoang hẹp hoặc dị tật bẩm sinh vùng mũi cũng làm gia tăng khả năng mắc bệnh. Trong một số trường hợp ít gặp, việc đi máy bay thường xuyên với sự thay đổi áp suất không khí cũng có thể gây áp lực lên vùng mũi và đầu, góp phần khởi phát viêm xoang.
Khi mới khởi phát, các triệu chứng viêm xoang chưa thật sự rõ ràng khiến cho đa số người bệnh khó phát hiện. Thậm chí biểu hiện bệnh viêm xoang đôi khi còn dễ bị nhầm lẫn sang hiện tượng cảm lạnh, cảm cúm hay một số bệnh lý liên quan đến đường hô hấp trên gây ra tâm lý chủ quan hoặc điều trị sai cách. Tùy theo từng trường hợp mà người bệnh viêm xoang có thể gặp phải các dấu hiệu khác nhau, nhưng thông thường sẽ bao gồm:
Người bệnh cần lưu ý tránh tâm lý chủ quan, coi nhẹ mà hãy đi khám bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt ngay khi nhận thấy những biểu hiện nghi ngờ mắc viêm xoang kể trên. Hiện nay, bệnh viêm xoang tùy thuộc vào mức độ mà có thể tiến hành điều trị bằng phương pháp nội khoa hay phải can thiệp ngoại khoa, cụ thể như sau:
Các loại thuốc điều trị bệnh viêm xoang thường bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, Corticosteroid dạng xịt mũi, thuốc chống dị ứng, thuốc co mạch tại chỗ, thuốc tan đàm… với công dụng giảm triệu chứng, kiểm soát tình trạng viêm mũi xoang. Thuốc phải được sử dụng dưới sự kê đơn, hướng dẫn của bác sĩ, dùng đúng loại, đúng liệu trình mới có thể đạt hiệu quả và phòng ngừa tác dụng phụ, người bệnh hãy lưu ý tuân thủ đúng chỉ định.
Phương pháp này được áp dụng khi người bệnh không đáp ứng với việc điều trị bằng thuốc, hoặc tình trạng đã ở mức nặng nề phải xử lý càng sớm càng tốt. Một số phương pháp ngoại khoa điều trị viêm xoang có thể kể đến như: Chọc rửa xoang hàm, phẫu thuật nội soi mũi xoang hay phẫu thuật xoang kinh điển. Bệnh nhân cần sáng suốt trong việc lựa chọn tìm đến các cơ sở y tế uy tín chất lượng chuyên về lĩnh vực Tai - Mũi - Họng để thăm khám và điều trị, mang lại kết quả tốt nhất cũng như đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Chúng ta có thể nhận thấy rằng, bệnh viêm xoang gây ra rất nhiều triệu chứng khó chịu, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của người mắc. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên tự chủ động phòng ngừa viêm xoang bằng một số biện pháp như dưới đây:
Nhiều người thường hay bỏ qua việc vệ sinh mũi họng, nhưng thực tế đây lại là một trong những cách phòng ngừa viêm xoang cũng như các bệnh lý viêm đường hô hấp hiệu quả. Bởi qua đó các loại vi khuẩn, vi trùng có hại sẽ được loại bỏ giúp vùng mũi họng sạch sẽ thông thoáng. Chính vì thế, bạn đừng quên đánh răng 2 - 3 lần/ngày, đồng thời sử dụng nước muối sinh lý để súc miệng, súc họng và rửa mũi.
Vi khuẩn, nấm… rất dễ sinh sôi phát triển trong môi trường ẩm thấp, bụi bẩn, những nơi chứa nhiều chất thải… Do vậy, để loại trừ nguy cơ mầm bệnh tấn công gây viêm xoang thì mọi người hãy giữ gìn môi trường sạch sẽ, làm vệ sinh thường xuyên để không gian thoáng mát, tránh làm tích tụ mầm bệnh có hại.
Đeo khẩu trang luôn là một giải pháp hữu hiệu đối với việc phòng tránh nhiều bệnh lý về đường hô hấp, nhất là trong thời điểm dịch bệnh đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay. Việc chủ động đeo khẩu trang phù hợp sẽ giúp hạn chế nguy cơ tiếp xúc với virus, vi khuẩn, hóa chất độc hại, bụi bẩn ngoài môi trường, các chất gây dị ứng…
Người bệnh viêm xoang dị ứng thường có mức độ nghiêm trọng hơn so với bệnh nhân bị viêm xoang bắt nguồn từ những yếu tố khác. Bởi vậy, nếu bạn là người vốn có cơ địa dễ dị ứng thì phải chủ động tránh xa các tác nhân như những loại đồ ăn không phù hợp, lông vật nuôi, nước hoa, phấn hoa, nấm mốc… để phòng tránh viêm xoang.
Một số bệnh thường gặp liên quan đến đường hô hấp bao gồm viêm họng, viêm mũi, tắc dịch mũi… hoàn toàn có thể gây tác động tiêu cực đến hệ xoang nếu để kéo dài, do đó nếu chẳng may mắc phải thì bạn cần được điều trị dứt điểm với phương pháp phù hợp.
Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về viêm xoang, bao gồm nguyên nhân, triệu chứng thường gặp cũng như các biện pháp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị phù hợp. Mặc dù đây là bệnh lý đường hô hấp khá phổ biến, tuy nhiên nếu tình trạng viêm xoang kéo dài hoặc tái phát nhiều lần mà không được kiểm tra và xử lý đúng cách thì có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường liên quan đến mũi xoang mà cần chủ động thăm khám sớm để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn hướng điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ biến chứng về sau.
