Trong suốt thai kỳ, việc theo dõi cử động của thai nhi là điều rất quan trọng giúp mẹ bầu phần nào đánh giá được sự phát triển và tình trạng sức khỏe của em bé trong bụng. Thông qua hiện tượng thai máy, mẹ có thể cảm nhận được những chuyển động của thai nhi và kịp thời nhận biết nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, không phải mẹ bầu nào cũng hiểu rõ thai máy là gì, thai nhi thường cử động ở thời điểm nào hay thai máy ở vị trí nào là bình thường. Thực tế, mỗi em bé sẽ có mức độ hoạt động khác nhau, có bé cử động nhiều nhưng cũng có bé chỉ thai máy nhẹ nhàng khiến nhiều mẹ lo lắng. Vậy thai máy như thế nào là bình thường và cần lưu ý những gì trong quá trình theo dõi thai máy? Hãy cùng tham khảo những chia sẻ từ chuyên gia sản phụ khoa trong bài viết dưới đây.
Thai máy hay còn được hiểu là các cử động của thai nhi, là thuật ngữ dùng để mô tả những hoạt động của bé khi còn nằm trong bụng mẹ. Các chuyển động này rất đa dạng, từ việc bé đạp vào thành bụng, vặn mình cho đến khua chân tay hay vươn vai. Tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau mà vị trí cũng như thời điểm bắt đầu cảm nhận được thai máy ở mỗi người mẹ sẽ không hoàn toàn giống nhau.
Thông thường, những cử động này sẽ trở nên rõ rệt và thường xuyên hơn vào các tháng cuối của thai kỳ. Càng tiến gần đến ngày dự sinh, mức độ và tần suất thai máy sẽ càng mạnh mẽ hơn. Đôi khi, những cú đạp mạnh của bé vào thành tử cung có thể khiến mẹ bầu cảm thấy hơi nhói đau đột ngột. Tuy nhiên, chị em không cần quá lo lắng vì đây là một tín hiệu đáng mừng, cho thấy bé yêu đang phát triển vô cùng khỏe mạnh và ổn định.
Thai máy còn được xem là cách để bé phản ứng lại với các tác động từ môi trường bên ngoài. Khi nghe thấy một âm thanh lớn, ánh sáng chói chiếu vào bụng hay đơn giản là khi mẹ đang cảm thấy vui vẻ, bé có thể biểu thị cảm xúc của mình bằng cách đạp hoặc trườn. Đây chính là sợi dây liên kết vô hình nhưng đầy kỳ diệu, giúp người mẹ cảm nhận được sự hiện diện và giao tiếp của con ngay từ trong bụng mình.
Thai máu ở vị trí nào là mối quan tâm lớn của chị em phụ nữ, đặc biệt lần đầu làm mẹ khi không biết chính xác vị trí của em bé. Theo nghiên cứu, khảo sát các chuyên gia kết luận thai nhi sẽ chuyển động nhiều hơn khi mẹ nằm nghiêng, bởi vì khi mẹ nằm ở tư thế này bé sẽ thấy thoải mái nhất được hấp thụ nhiều máu và có thể cử động nhiều. Với mỗi vùng thai máy ở vị trí nào thì sẽ có những dấu hiệu đặc điểm riêng phản ánh sức khỏe và hiện tại tình trạng của bé.
Tuy nhiên dù thai máy ở vị trí nào thì mẹ bầu vẫn nên thực hiện khám thai theo định kỳ để chắc chắn sự phát triển của bé là hoàn toàn bình thường. không đáng lo ngại.
Khi mang thai ở tuần thứ 8, thai nhi đã bắt đầu có nhịp tim và biết cử động, tuy nhiên bé còn quá nhỏ để mẹ có thể cảm nhận những chuyển động này. Nhưng đến tuần thứ 15 trở đi mẹ đã có thể cảm nhận cử động thai máy của thai nhi rõ ràng hơn. Thường trong giai đoạn giữa thai kỳ, cử động của thai nhi không đều đặn, nhưng càng về sau càng đều đặn và rõ rệt hơn.
Thai máy xuất hiện vào thời điểm nào thì rõ ràng nhất? Thai máy đạt đỉnh trong giai đoạn từ tuần 30 đến tuần 38, lúc này mẹ sẽ cảm nhận cử động của bé khoảng 130 lần mỗi ngày, và số lần, cường độ thai máy sẽ diễn ra theo quy luật nhất định.
Để phát hiện được thai máy xuất hiện vào tuần thứ mấy còn phụ thuộc vào đây là lần thứ mấy mẹ mang thai. Đối với con rạ ( con thứ 2 trở đi) bình thường mẹ có thể cảm nhận thấy chuyển động của thai nhi vào khoảng trung bình tuần thứ 16, và với con so ( con đầu lòng) thì khoảng tuần thứ 22.
Thông thường bé cử động ít vào sáng sớm nhưng lại tinh nghịch nhiều hơn vào chiều tối, và đêm. Chính vì vậy mà nhờ thai máy người mẹ sẽ nắm được tình hình sức khỏe và phát triển của con. Tuy nhiên nếu thai máy có dấu hiệu bất thường ít đi hoặc bé đạp mạnh hơn thì đây chính là tín hiệu của bé đang thiếu một lượng lớn oxy hoặc bé đang khó chịu về một điều gì đó. Trong trường hợp này xảy ra thường do nhau thai bị lão hóa, nếu không kịp thời phát hiện, thai nhi dễ bị chết lưu.
Bên cạnh cảm giác hạnh phúc mong ngóng từng ngày thì thai phụ cần học cách theo dõi sức khỏe của thai nhi qua theo dõi thai máy như thời gian thai máy xuất hiện, cách đếm số lần thai máy. Đây là phương thức tích cực nhất để ba mẹ cùng bác sĩ có thể theo dõi bé một cách hoàn chỉnh, đặc biệt chú ý khi bước vào tháng thứ 7 của thai kỳ.
Những dấu hiệu thai máy như thế nào là bình thường là điều mà các mẹ bầu phải đặc biệt chú ý. Số cử động trung bình mỗi ngày của thai nhi là khoản 16-45 lần, và khoảng cách tối đa ghi nhận giữa các lần khoảng 50-75 phút. Thời gian ngủ của thai nhi trung bình thường kéo dài từ 20-40 phút và hiếm khi quá 90 phút, do vậy mà trong khoảng thời ngủ của bé, mẹ sẽ không cảm nhận được cử động thai máy.
Số lần thai máy cao nhất ở giai đoạn tuần 28-31 và giảm chút ít cho đến khi sinh. Theo điều tra, thì ở thời điểm chuẩn bị sinh số thai máy trung bình thường khoảng 31 lần trong 1 giờ hoạt động.
Thai máy vừa là biểu hiện tình trạng sức khỏe vừa là cách bé thể hiện thái độ của mình với thế giới bên ngoài. Khi số lần cử động của bé giảm đó là dấu hiệu của tình trạng sức khỏe của bé đang kém đi, khi bé cử động mạnh, có thể bé đang khó chịu, không hài lòng về thế giới bên ngoài hoặc bé đang kích thích, vui thích với điều gì đó. Với trường hợp thai nhi không thai máy hoặc thai máy yếu thì mẹ cần chú ý bởi có khả năng đã suy thai hoặc thai đã chết.
Để giảm thiểu tối đa tình trạng này cũng như giúp mẹ và bác sĩ nắm rõ hơn về tình trạng của bé, các chuyên gia khoa sản khuyến nghị mẹ bầu nên tự đếm số lần cử động thai mỗi ngày bắt đầu từ tuần thứ 28.
Tần suất thai máy mỗi ngày không có một con số chuẩn cố định vì nó phụ thuộc vào nhịp sinh học và đặc điểm riêng của từng thai nhi. Mỗi bé sẽ có cách vận động, phản ứng với môi trường khác nhau, vì vậy không thể dùng một tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá thai máy bình thường hay bất thường. Tuy nhiên, càng về những tuần cuối của thai kỳ, thai nhi càng lớn, các cử động trở nên rõ rệt và dồn dập hơn, đặc biệt trong hai tháng cuối, mẹ bầu cần theo dõi sát sao để đánh giá sức khỏe của con. Việc quan sát thai máy đều đặn sẽ giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, từ đó can thiệp kịp thời nếu cần.
Để theo dõi thai máy, mẹ nên chọn cùng một thời điểm trong ngày, lý tưởng là sau bữa tối khi đã nghỉ ngơi. Nằm thoải mái, tập trung cảm nhận mọi chuyển động của bé như đấm, đá, xoay hay cuộn trong vòng một giờ. Mẹ nên ghi lại số lần thai máy và thời gian để tạo thành biểu đồ theo dõi hằng ngày. Tránh đếm khi bé đang ngủ vì lúc này cử động sẽ ít, buổi tối là thời điểm lý tưởng vì mẹ được nghỉ ngơi và thai nhi thường hoạt động nhiều hơn. Trước khi bắt đầu đếm, mẹ nên đi tiểu để bàng quang trống, đặt tay nhẹ nhàng lên bụng và đếm từng chuyển động của bé.
Một thai nhi khỏe mạnh thường có ít nhất 4 lần cử động trong 1 giờ. Nếu hôm nào đó bé yên lặng hơn, ít đạp hơn bình thường, mẹ có thể thử các cách để kích thích bé phản ứng như: chuyển từ tư thế nằm sang đứng và đi lại nhẹ nhàng, ăn đồ ngọt hoặc món ăn yêu thích, mát-xa bụng và toàn thân nhẹ nhàng, thậm chí gọi hoặc gõ nhẹ lên bụng để đánh thức bé. Sau khi thực hiện các biện pháp này, mẹ tiếp tục theo dõi. Nếu bé vẫn không đạt ít nhất 10 lần cử động trong 12 giờ hoặc không có 4 cử động trong 1 giờ, đây là dấu hiệu bất thường cần cảnh giác và mẹ nên đến bệnh viện kiểm tra ngay.
Khi thai máy có dấu hiệu bất thường, đặc biệt trong những tháng cuối thai kỳ, mẹ cần thực hiện một số biện pháp kịp thời. Trước hết, đi khám bác sĩ ngay lập tức để siêu âm kiểm tra sức khỏe và biến động của thai nhi. Đồng thời, mẹ cần cải thiện chế độ dinh dưỡng để cung cấp đầy đủ chất đạm, vitamin và khoáng chất từ thịt, cá, các loại đậu, sữa, trái cây và rau xanh. Dinh dưỡng đầy đủ giúp mẹ bầu duy trì sức đề kháng, giảm nguy cơ mắc bệnh và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của thai nhi về cả thể chất và trí tuệ.
Ngoài ra, mẹ bầu cần tránh căng thẳng, giữ tinh thần thoải mái, dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và thư giãn. Các hoạt động nhẹ nhàng như đi dạo, nghe nhạc, tâm sự với con, cùng chồng chia sẻ những lo lắng sẽ giúp mẹ chuẩn bị tinh thần tích cực chào đón bé. Việc duy trì tinh thần vui vẻ, chế độ ăn uống khoa học và theo dõi thai máy đều đặn sẽ giúp mẹ bầu cảm thấy an tâm hơn, đồng thời bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi trong suốt những tuần cuối thai kỳ.
Theo dõi thai máy không chỉ giúp mẹ bầu cảm nhận rõ sự phát triển của con yêu mà còn là cách quan trọng để nhận biết tình trạng sức khỏe của thai nhi trong suốt thai kỳ. Thông qua việc quan sát tần suất và mức độ cử động, mẹ có thể phần nào đánh giá được bé đang phát triển ổn định hay có dấu hiệu bất thường cần kiểm tra sớm. Vì vậy, mẹ bầu nên duy trì thói quen theo dõi thai máy mỗi ngày kết hợp khám thai định kỳ đầy đủ để kiểm tra sự phát triển toàn diện của thai nhi. Nếu còn thắc mắc liên quan đến thai máy là gì, thai máy ở vị trí nào hoặc cần tư vấn về chăm sóc thai kỳ, mẹ bầu có thể liên hệ hotline 0977.355.050 hoặc 0865.470.689 để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ miễn phí và nhanh chóng.
